Obrzezanie - wszyscy chyba wiedzą na czym polega.
Pomijając wszelkie inne aspekty cele i skutki, skupmy się na znaczeniu obrzezania jako znaku charakterystycznego dla ludu Bożego. Wiemy, choć może nie wszyscy wiedzą, że obrzezanie zostało ustanowione przez Boga jako znak przymierza z Jego ludem, jeszcze na długo przed nadaniem Izraelowi Prawa (a właściwie spisaniem – skodyfikowaniem Prawa) na Synaju. Nakaz obrzezania otrzymał - jako pieczęć Bożą, znak Przymierza, zawartego z Bogiem, znak dla Bożego ludu, już „ojciec wiary” – Abraham.
„Przymierze, które będziecie zachowywali między Mną a wami, czyli twoim przyszłym potomstwem, polega na tym: wszyscy wasi mężczyźni mają być obrzezani, będziecie obrzezywali ciało napletka na znak przymierza waszego ze Mną. Z pokolenia w pokolenie każde wasze dziecko płci męskiej, gdy będzie miało osiem dni, ma być obrzezane - sługa urodzony w waszym domu lub nabyty za pieniądze - każdy obcy, który nie jest potomkiem twoim, ma być obrzezany; obrzezany ma być sługa urodzony w domu twoim lub nabyty za pieniądze. Przymierze moje, przymierze obrzezania, będzie przymierzem na zawsze. Nieobrzezany, czyli mężczyzna, któremu nie obrzezano ciała jego napletka, taki człowiek niechaj będzie usunięty ze społeczności twojej; zerwał on bowiem przymierze ze Mną” (1 Mjż 17,10-14; por 1 Mjż 17,23-27).
„Ósmego dnia [chłopiec] zostanie obrzezany.” (3 Mjż 12,3).
Zabieg ten, praktykowany w różnych narodach, w przypadku Izraela miał jednak szczególną wymowę. Był znakiem przynależności do narodu wybranego, do ludu Bożego. Dlatego między innymi pojawiały się naciski środowisk żydowskich wobec nawracających się z pogan, aby poddawać ich zabiegowi obrzezania na ciele, jako właśnie znaku Przymierza z Bogiem i przynależności do Izraela.
Najwyraźniej zapomnieli, że nie o to Bogu chodziło, gdyż powiedział:
„Oto nadchodzą dni - to wyrok Jahwe - gdy nawiedzę wszystkich, którzy [tylko] ciała mają obrzezane.” (Jer.9,24).
Tymi słowami, Bóg dał wyraźnie do zrozumienia, że nie o takie obrzezanie Mu chodzi, że takie obrzezanie, obrzezanie tylko na ciele, nie wystarcza, by być Bożym ludem.
Ale wobec zatwardziałości Żydów pojawia się sprzeciw apostołów, szczególnie chyba apostoła Pawła, który rozumiał i który stwierdził, że:
„Jeśli ktoś został powołany jako obrzezany, niech nie pozbywa się znaku obrzezania; jeśli zaś ktoś został powołany jako nieobrzezany, niech się nie poddaje obrzezaniu.” (1 Kor 7,18).
Ale jednocześnie wyraźnie stwierdza:
„Bo Żydem nie jest ten, który nim jest na zewnątrz, ani obrzezanie nie jest to, które jest widoczne na ciele, ale prawdziwym Żydem jest ten, kto jest nim wewnątrz, a prawdziwym obrzezaniem jest obrzezanie serca, duchowe, a nie według litery. I taki to otrzymuje pochwałę nie od ludzi, ale od Boga.” (Rz.2,28.29 BT).
Pojawia się pojęcie „nowego obrzezania” – obrzezania serca, zamiast dotychczasowego znaku na ciele.
Ale czy rzeczywiście dopiero w Nowym Testamencie spotykamy się z tym pojęciem? Czy w ogóle można dokonać obrzezania serca? Ale jak? I na czym to obrzezanie polega?
Współcześnie wiele osób stwierdza, że posiada obrzezane serca, wiele z nich rozumie to obrzezanie najczęściej na swój własny sposób, jako oczywisty „skutek” wyznawanych przez siebie zasad wiary. Tu – z uwagi na różne wyznania i nauki, różnych wyznawanych i praktykowanych zasad przez reprezentantów różnych Społeczności chrześcijańskich nasuwa się pytanie: Czy rzeczywiście prawdziwe – biblijne obrzezanie serca, pozwala na swobodę interpretacji tego terminu, czy może jednak „obrzezanie serca” oznacza pewne konkretne zasady i Boże wymagania?
Czy rzeczywiście pojęcie „obrzezania serca” jest właściwie rozumiane przez przedstawicieli różnych wyznań?
Chcielibyśmy w tym artykule przyjrzeć się jak Słowo Boże precyzuje to pojęcie i na czym ono polega.
Wspomnieliśmy wyżej słowa ap. Pawła z 1 Kor 7,18:
„Jeśli ktoś został powołany jako obrzezany, niech nie pozbywa się znaku obrzezania; jeśli zaś ktoś został powołany jako nieobrzezany, niech się nie poddaje obrzezaniu.”
Otóż w kolejnym wersecie apostoł stwierdza coś jeszcze innego:
„Niczym jest zarówno obrzezanie, jak i nieobrzezanie, a ważne jest tylko zachowywanie przykazań Bożych” (1 Kor 7,19)
Czy zatem „obrzezanie serca” rzeczywiście związane jest z Bożymi Przykazaniami, a może nawet z Bożym Prawem?
W 5 Mjż 6,6-12, czytamy:
„Niechaj słowa, które ja dziś nakazuję tobie, pozostaną w twym sercu. Wpajaj je też swoim synom, mówiąc o nich, kiedy przebywasz w domu i kiedy jesteś w drodze, kiedy się kładziesz i gdy wstajesz. Przywiąż je jako przypomnienie do swej ręki i niech będą znakiem między twymi oczyma. Wypiszesz je na odrzwiach twego mieszkania i w bramach twoich. A kiedy twój Bóg Jahwe wprowadzi cię do ziemi, o której ojcom twym Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi przyrzekł, że da ją tobie - wielkie i piękne miasta, których nie budowałeś, domostwa pełne dóbr wszelakich, których nie gromadziłeś, i wydrążone studnie, których nie kopałeś, winnice i ogrody oliwne, których nie sadziłeś - gdy więc będziesz jadał do sytości, bacz, byś nie zapomniał o Jahwe, który cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli!”
Niemal identyczne słowa powtarzają się w 5 Mjż 11,18-25.
Bóg, dając Swoje Prawo Izraelitom, wówczas jedynemu ludowi Bożemu wzywa, aby przepisy Zakonu, wzięli sobie do serca, i aby pozostały one w ich sercach. Zatem Bóg już tymi słowami zwraca uwagę, że oczekuje czegoś więcej, niż tylko literalnego przestrzegania Prawa Bożego.
Podobny sens mają słowa:
„Całym sercem przylgnijcie do wszystkich tych słów, które wam dzisiaj ogłaszam; jako nakaz podajcie je waszym synom, ażeby wiernie wypełniali wszystkie przepisy tego Prawa.” (5 Mjż 32,46).
W nieco innym miejscu tej samej Księgi czytamy: „Izraelu! Czegóż to innego żąda teraz Jahwe od ciebie, jak tego, abyś się lękał swego Boga, Jahwe, abyś postępował wiernie jego drogami, byś Go miłował i służył swemu Bogu, Jahwe, z całego serca i z całej duszy? Abyś strzegł przykazań Jahwe i Jego praw, które teraz ci podaję dla twego dobra? (...) Dokonajcie więc obrzezania skorupy waszych serc, a nie czyńcie już opornym swego karku!” (5 Mjż 10,12.13.16).
Oraz:
„Pan, Bóg twój, dokona obrzezania twego serca i serca twych potomków, żebyś miłował Pana, Boga swego, z całego serca swego i z całej duszy swojej, po to, abyś żył. (...) jeśli będziesz słuchał głosu Pana, Boga swego, przestrzegając jego poleceń i postanowień zapisanych w księdze tego Prawa; jeśli wrócisz do Pana, Boga swego, z całego swego serca i z całej swej duszy.” (5 Mjż 30,6.10).
Podobne wezwanie znajdujemy u proroka Jeremiasza:
„Obrzeżcie się ze względu na Pana i odrzućcie napletki serc waszych, mężowie Judy i mieszkańcy Jerozolimy, bo inaczej gniew mój wybuchnie jak płomień i będzie płonął, a nikt nie będzie go mógł ugasić z powodu waszych przewrotnych uczynków.” (Jer 4,4).
Nieco dalej zaś Bóg przemawiając przez proroka, precyzuje:
„Lecz takie będzie przymierze, jakie zawrę z domem Izraela po tych dniach - wyrocznia Pana: Umieszczę swe prawo w głębi ich jestestwa i wypiszę na ich sercu. Będę im Bogiem, oni zaś będą Mi narodem” (Jer 31,33)
Ap. Paweł tak właśnie zrozumiał Bożą naukę przypominając Żydom w Liście do Hebrajczyków te Boże nakazy:
„Takie jest przymierze, które zawrę z domem Izraela w owych dniach, mówi Pan. Dam prawo moje w ich myśli, a na sercach ich wypiszę je, i będę im Bogiem, a oni będą Mi ludem.” (Hbr 8,10).
„Takie zaś jest przymierze, jakie zawrę z nimi po upływie owych dni, mówi Pan: Prawa moje włożę w ich serca i na umysłach ich wypiszę je.” (Hbr 10,16).